Największe porty na świecie – ranking najważniejszych obiektów
Największe porty na świecie są zdominowane przez Azję, przede wszystkim Chiny. Liderem pozostaje port w Szanghaju, który w 2023 roku obsłużył 49,15 mln TEU. Ranking opiera się na przeładunkach kontenerowych, a nie na łącznej masie wszystkich ładunków.
Czym mierzy się wielkość portu?
Podstawową jednostką w rankingach portów kontenerowych jest TEU (Twenty-foot Equivalent Unit), czyli ekwiwalent kontenera o długości 20 stóp. Jeden kontener 40-stopowy odpowiada dwóm TEU. Miara ta pokazuje liczbę obsłużonych jednostek kontenerowych, dlatego nie należy mylić jej z tonażem ładunków ani całkowitą masą towarów.
Transport morski odpowiada za około 80% światowego handlu pod względem wolumenu. Wysokie pozycje portów azjatyckich wynikają z połączenia dużej bazy przemysłowej, intensywnego eksportu, korzystnego położenia na głównych szlakach oraz rozbudowanej infrastruktury przeładunkowej.
Największe porty na świecie – ranking TOP 10
Poniższe zestawienie przedstawia dane za 2023 rok podane w milionach TEU. Ranking obejmuje porty kontenerowe, a wartości zostały zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku.
| Pozycja | Nazwa portu | Kraj lub terytorium | Przeładunek (mln TEU) |
|---|---|---|---|
| 1 | Szanghaj | Chiny | 49,15 |
| 2 | Singapur | Singapur | 39,01 |
| 3 | Ningbo-Zhoushan | Chiny | 35,30 |
| 4 | Shenzhen | Chiny | 29,88 |
| 5 | Qingdao | Chiny | 26,39 |
| 6 | Busan | Korea Południowa | 22,75 |
| 7 | Tianjin | Chiny | 21,00 |
| 8 | Kanton | Chiny | 20,80 |
| 9 | Jebel Ali | Zjednoczone Emiraty Arabskie | 14,50 |
| 10 | Hongkong | Chiny | 14,34 |
Szanghaj wyprzedził Singapur o około 10,14 mln TEU. Port korzysta z położenia przy ujściu Jangcy, które łączy morski transport międzynarodowy z zapleczem rzecznym i przemysłowym. W pierwszej dziesiątce znalazło się sześć portów chińskich, a wraz z Singapurem, Hongkongiem i Busanem Azja zajmuje dziewięć z dziesięciu czołowych pozycji.
Dlaczego porty azjatyckie osiągają tak wysokie wyniki?
Sam rozmiar terminalu nie przesądza o pozycji w rankingu. O wyniku decyduje zdolność do sprawnego przyjęcia statków, przeładunku kontenerów i przekazania ich dalej do odbiorców. Największe znaczenie mają:
- Głębokość torów wodnych i nabrzeży – pozwala obsługiwać największe kontenerowce bez ograniczeń wynikających z zanurzenia.
- Automatyzacja terminali – suwnice, pojazdy transportowe i systemy zarządzania ruchem skracają czas operacji oraz ograniczają liczbę błędów.
- Połączenie z zapleczem gospodarczym – koleje, autostrady i drogi wodne umożliwiają szybki transport kontenerów poza port.
- Położenie przy głównych szlakach – port może obsługiwać zarówno handel krajowy, jak i tranzyt między kontynentami.
- Cyfryzacja i IoT – czujniki oraz systemy analityczne pomagają monitorować sprzęt, ładunki i przepływ pojazdów w czasie rzeczywistym.
Port w Singapurze jest dobrym przykładem węzła tranzytowego. Duża część kontenerów nie trafia bezpośrednio na lokalny rynek, lecz jest przeładowywana na inne statki. Z kolei Ningbo-Zhoushan i Szanghaj korzystają z ogromnego zaplecza produkcyjnego delty Jangcy.
Porty europejskie i amerykańskie w cieniu azjatyckich gigantów
Najważniejszym europejskim punktem odniesienia pozostaje Rotterdam. W 2023 roku obsłużył 13,44 mln TEU, czyli mniej niż porty zajmujące miejsca od pierwszego do ósmego. Jego przewaga wynika z położenia przy ujściu Renu oraz z połączeń kolejowych, drogowych i śródlądowych z rynkami całej Europy.
W Stanach Zjednoczonych najważniejszą rolę odgrywają porty Los Angeles i Long Beach. Pierwszy z nich obsłużył 8,63 mln TEU, a drugi około 8 mln TEU. Oba tworzą najważniejszy amerykański węzeł handlu transpacyficznego, szczególnie dla ładunków przywożonych z Azji. Ich wyniki są jednak wyraźnie niższe niż w przypadku liderów z Chin i Singapuru.
Podstawowe pojęcia w rankingu portów
W interpretacji zestawień pomagają trzy terminy logistyczne:
- TEU – jednostka odpowiadająca kontenerowi 20-stopowemu, używana do mierzenia ruchu kontenerowego.
- Port tranzytowy – port, w którym ładunek jest przeładowywany między statkami, często bez dostawy na lokalny rynek.
- Zaplecze portowe – obszar gospodarczy i sieć transportowa obsługiwana przez port, obejmująca między innymi drogi, kolej, rzeki oraz centra dystrybucyjne.
Przyszłe rankingi będą zależeć nie tylko od liczby obsłużonych kontenerów. Porty inwestują w elektryfikację urządzeń, źródła energii o niższej emisji, automatyzację i systemy IoT. Te technologie mają zwiększać przepustowość, ograniczać przestoje i zmniejszać wpływ transportu morskiego na środowisko.
