Czy Olympic czy Titanic zatonął? Wyjaśnienie zagadki historycznej

Nie. Zatonął RMS Titanic, a nie RMS Olympic. Titanic poszedł na dno 15 kwietnia 1912 roku, natomiast Olympic pływał jeszcze przez ponad dwie dekady i został wycofany ze służby w 1935 roku. Teoria o zamianie obu statków jest mitem, któremu przeczą dokumenty, różnice konstrukcyjne i dowody z wraku.

Na czym polega teoria zamiany statków?

Teoria spiskowa zakłada, że po kolizji Olympica z brytyjskim krążownikiem HMS Hawke we wrześniu 1911 roku statek został uznany za zbyt drogi w naprawie. Według tej wersji wydarzeń armator miał zamienić go z niemal identycznym Titanikiem, a następnie celowo doprowadzić do zatonięcia uszkodzonej jednostki. Właściciele mieliby w ten sposób uzyskać odszkodowanie za statek przedstawiony jako Titanic.

Problem polega na tym, że oba liniowce nie były idealnymi kopiami. Należały do tej samej klasy i wyglądały podobnie, ale różniły się detalami konstrukcji, wyposażeniem oraz zmianami wprowadzanymi podczas budowy i późniejszych modernizacji. Sama zamiana nazw na kadłubach nie wystarczyłaby do ukrycia tożsamości statku.

Najważniejsze argumenty przeczące tej teorii są następujące:

Różnice konstrukcyjne – układ części pomieszczeń, okien, nadbudówek i elementów wyposażenia nie był w obu jednostkach identyczny.
Numery stoczniowe – Olympic otrzymał numer 400, a Titanic numer 401. Elementy wraku Titanica wskazują na numer przypisany właśnie tej jednostce.
Brak finansowego sensu – Titanic był ubezpieczony na kwotę znacznie niższą od kosztów jego budowy. Zatonięcie nie oznaczało więc korzystnego interesu, zwłaszcza po uwzględnieniu roszczeń i konsekwencji katastrofy.
Dokumentacja i obserwacje – po katastrofie Olympic nadal wykonywał rejsy, przechodził remonty i modernizacje, a jego losy są udokumentowane niezależnie od historii Titanica.

Wrak odnaleziony na północnym Atlantyku w 1985 roku również nie pozostawia podstaw do twierdzenia, że zatonął Olympic. Analizy zachowanych elementów, w tym oznaczeń stoczniowych, potwierdzają identyfikację jako RMS Titanic. Podobieństwo obu statków stało się więc źródłem mitu, ale nie dowodem na ich zamianę.

Olympic i Titanic – najważniejsze różnice

Cecha	RMS Olympic	RMS Titanic
Numer stoczniowy	400	401
Wodowanie	20 października 1910 roku	31 maja 1911 roku
Los końcowy	Wycofany w 1935 roku, następnie złomowany	Zatonął 15 kwietnia 1912 roku
Historia służby	Rejsy pasażerskie, służba wojenna i transport żołnierzy	Dziewiczy rejs zakończony katastrofą

Przewiń tabelę w bok →

Co stało się z Olympikiem?

RMS Olympic wszedł do służby w 1911 roku. We wrześniu tego samego roku zderzył się w cieśninie Solent z HMS Hawke. Statek został naprawiony, a po katastrofie Titanica poddano go także szerokiej modernizacji. Zwiększono liczbę łodzi ratunkowych, wzmocniono kadłub i zmodyfikowano grodzie wodoszczelne, wykorzystując wnioski z dochodzenia dotyczącego zatonięcia jego siostrzanej jednostki.

Podczas I wojny światowej Olympic został przystosowany do przewozu żołnierzy. W 1918 roku staranował niemiecki okręt podwodny U-103, co jest jednym z najlepiej znanych wydarzeń z jego wojennej służby. Po zakończeniu wojny wrócił do przewozów pasażerskich i przez kolejne lata pływał na trasach transatlantyckich.

Zmiany na rynku przewozów, rosnące koszty eksploatacji i pojawienie się nowszych liniowców sprawiły, że Olympic stał się przestarzały. W 1935 roku wycofano go z eksploatacji, a następnie rozpoczęto jego złomowanie, które trwało do 1938 roku. Jego udokumentowana kariera jest bezpośrednim dowodem, że statek nie zatonął w 1912 roku.

Titanic i Olympic były podobnymi, lecz odrębnymi jednostkami klasy Olympic. Pierwszy z nich zatonął po zderzeniu z górą lodową, a drugi przetrwał katastrofę, służbę wojenną i wiele późniejszych rejsów. Odpowiedź na pytanie „Olympic czy Titanic zatonął?” jest więc jednoznaczna: zatonął Titanic.